ជំងឺ​ ដែល​មកជា​មួយ​ គ្រោះទឹកជំនន់

November 29, 2019​ ម៉ោង 11:34 am

នៅពេល​ទឹកជំនន់​កើតឡើង​ រឿង​ដែល​យើង​គួរ​ធ្វើ​បំផុត​នោះ​គឺ​ ការ​តាំង​សតិអារម្មណ៍​ តាមដាន​ព័ត៌មាន​ ហើយ​ត្រូវ​ជម្លៀស​ទៅ​កន្លែង​ខ្ពស់​ឱ្យ​បាន​ឆាប់​បំផុត​។ ក្នុងករណី​មាន​ស្ថានភាព​ទឹកជំនន់​ខ្ពស់​ ឬហាក់ដូចជា​មិន​មាន​សភាព​ប្រសើរ​ឡើង​ អ្នក​គួរតែ​ធ្វើតាម​ដំបូន្មាន​របស់​មន្ត្រី​គ្រប់គ្រង​គ្រោះ​មហ​ន្ដ​រាយ​យ៉ាង​ម៉ឺងម៉ាត់​ និង​ត្រូវ​ឱ្យ​ប្រាកដ​ដែរ​ថា​ អ្វី​ដែល​កើតឡើង​មក​ជាមួយ​ទឹកជំនន់​ មិន​ត្រឹមតែ​បង្ក​ការខូចខាត​ ឬឈឺចាប់​ដល់​អ្នកភូមិ​អ្នកស្រុក​ប៉ុណ្ណោះទេ​ ប៉ុន្តែ​នៅក្នុង​ស្ថានភាព​ទឹកជំនន់​នៅ​បាន​នាំមក​នូវ​ពពួកសត្វ​ល្មូន​ សត្វល្អិត​ចង្រៃ​ រួម​ទាំង​ជំងឺ​មួយចំនួន​ផង​ដែរ​។ ហេតុដូច្នេះ​ហើយ​ថ្ងៃនេះ​ទស្សនាវដ្តី​ ឡា​រ៉ែ​ន សូមជម្រាប​ជូន​នូវ​ប្រភេទ​ជំងឺ​មួយចំនួន​ដែល​នឹង​នាំមក​នូវ​គ្រោះអាក្រក់​ដែល​បណ្តាល​មក​ពី​មហន្តរាយ​ទឹកជំនន់​ និង​វិធីការ​ពារ​សុខភាព​ឱ្យ​គ្នា​ទៅវិញទៅមក​។

1. ជំងឺ​ផ្លូវដង្ហើម​ : ជំងឺ​ផ្តាសាយ​ ជំងឺ​ផ្តាសាយ​ធំ​ ជំងឺ​រលាក​សួត​
រោគសញ្ញា​សំ​ខាន់​ៗ
– មាន​គ្រុនក្តៅ​ (ក្តៅ​) ឈឺបំពង់ក​ ហៀរសំបោរ​ និង​ក្អក​។
– សម្រាប់​ជំងឺ​ផ្តាសាយ​ ជា​ញឹកញាប់​មានការ​ឈឺចាប់​រាងកាយ​ច្រើន​ ហើយ​កើត​អាការ​ធុញ​អាហារ​ផង​ដែរ​។
– ចំពោះ​ជំងឺ​រលាក​សួត​ ជា​ញឹកញាប់​គឺ​មាន​ក្អក​ស្លេ​សលឿង​ ឬបៃតង​ ឈឺទ្រូង​ និង​ដកដង្ហើម​ពិបាក​។

វិធីការ​ពារ
​ធ្វើ​ឱ្យ​រាងកាយ​របស់​អ្នក​កក់ក្តៅ​ ចៀសវាង​ការ​ហែលទឹក​ ឬត្រាំទឹក​ក្នុងរយៈពេល​យូរ​។ កុំ​ស្លៀក​សម្លៀកបំពាក់​សើម​ ជូត​ខ្លួន​អ្នក​ឱ្យ​ស្ងួត​ និង​ស្លៀក​សម្លៀកបំពាក់​ដែល​ក្រាស់​ល្មម​។ ប្រសិន​បើ​អាកាសធាតុ​ត្រជាក់​ ចៀសវាង​ការ​នៅ​ជិត​អ្នកជំងឺ​ផ្តាសាយ​។ គ្រប​មាត់​ និង​ច្រមុះ​ដោយ​ក្រណាត់​ ឬម៉ាស​ ប្រសិនបើ​ចាំបាច់​ត្រូវ​ទៅ​ជិត​ ឬដើរ​ឆ្លងកាត់​អ្នកជំងឺ​ផ្ដា​យសាយ​។ កុំ​ចែករំលែក​របស់របរ​ផ្ទាល់ខ្លួន​ទៅកាន់​អ្នកជំងឺ​ ក្នុងអំឡុងពេល​មាន​ជំងឺ​ផ្តាសាយ​កើតឡើង​។ គួរ​លាងដៃ​ឱ្យ​បាន​ញឹកញាប់​ ជាមួយ​សាប៊ូ​ និង​ទឹក​ ឬប្រើ​ជែល​អាល់កុល​ ដើម្បី​សម្លាប់​មេរោគ​លើ​បាតដៃ​។ សម្រាប់​អ្នក​ដែល​មាន​ហានិភ័យ​ខ្ពស់​ ដូចជា​ អាយុ​លើស​ពី65ឆ្នាំ​ឡើង​ ប្រសិន​លោកអ្នក​ដែល​មាន​ជំងឺ​ទឹកនោមផ្អែម​ ជំងឺបេះដូង​ ជំងឺហឺត​ ជំងឺ​ស្ទះ​សួត​ ជំងឺថ្លើម​រ៉ាំរ៉ៃ​ ជំងឺ​តម្រងនោម​រ៉ាំរ៉ៃ​ អេដស៍​ ស្ត្រី​មានផ្ទៃពោះ​ អ្នក​ជក់បារី​ ឬធាត់​ គួរ​ចាក់​វ៉ាក់សាំង​ការពារ​ជំងឺ​ផ្តាសាយ​។

2. ជំងឺ​ដែល​ទាក់ទង​នឹង​ប្រព័ន្ធ​រំលាយអាហារ​ :
រាករូស​ ពុល​ចំណី​ អាសន្នរោគ​ គ្រុន​ពោះវៀន​ ពុល​អាហារ​មាន​សត្វល្អិត​។
រោគសញ្ញា​សំ​ខាន់​ៗ
– បន្ទោបង់​រាវ​ ឬជា​ទឹក​ ឬមាន​រាក​មួល​លាយ​ឈាម​ ឈឺពោះ​ ចង្អោរ​ក្អួត​ និង​អាច​ក្តៅ​ខ្លួន​ផង​ដែរ​។
– ចំពោះ​ជំងឺ​គ្រុនពោះវៀន​ ជា​រឿយ​ៗមាន​គ្រុនក្តៅ​ខ្លាំង​គ្រប់ពេល​ សម្រាប់​មួយ​សប្តាហ៍​ឡើង​ មាន​អាការ​ឈឺក្បាល​ និង​បាត់បង់​ចំណង់​អាហារ​ជាដើម​។

វិធីការ​ពារ​
មិន​ត្រូវ​បរិភោគ​អាហារ​ដែល​មិនបាន​ចម្អិន​និង​មិនបាន​លាង​សម្អាត​ឡើយ​ ក៏​មិន​ត្រូវ​បរិភោគ​អាហារ​ដែល​មាន​រុយរោម​ ឬទុកចោល​មួយ​យប់​ឬអាហារ​មាន​ក្លិនស្អុយ​។ ត្រូវ​ទទួលទានទឹក​ស្អាត​ដូចជា​ ទឹក​ដប​ ឬទឹក​ដាំ​ពុះ​។ លាងដៃ​របស់​អ្នក​គ្រប់ពេលវេលា​ជាមួយ​សាប៊ូ​ និង​ទឹក​ស្អាត​ ហើយ​ខណៈ​ពេល​ចម្អិន​ និង​រៀបចំ​ម្ហូប​ មុន​ពេល​ញ៉ាំ​ ក៏​ត្រូវ​ធ្វើការ​សម្អាត​ដៃ​ដែរ​។ កុំ​បន្ទោបង់​ដោយ​ផ្ទាល់​ទៅ​ក្នុងទឹក​ អ្នក​គួរតែ​បន្ទោបង់​នៅ​ក្នុង​បង្គន់​អនាម័យ​។ ករណី​មាន​អាការ​រាក​មួល​ខ្លាំង​ ត្រូវ​ប្រញាប់​ទៅ​មន្ទីរពេទ្យ​ ដើម្បី​ព្យាបាល​ជាបន្ទាន់​។

3. ជំងឺឆ្លង​ពី​សត្វ​មូស​ : ជំងឺគ្រុនឈាម​
រោគសញ្ញា​សំ​ខាន់​ៗ
– ទ្បើង​កម្តៅ​ខ្លួន​ខ្លាំង​ភ្លាម​ៗ និង​មាន​អាការ​ញាក់​។
– ឈឺចាប់​ពេញ​ខ្លួនប្រាណ​ មាន​អារម្មណ៍​ពិបាក​ទ្រាំ​ និង​អស់កម្លាំង​។
– ឈឺក្បាល​ និង​ឈឺបំពង់ក​។
– ប៉ុន្មាន​ថ្ងៃក្រោយ​មក​ ឬជិត​មួយ​សប្ដាហ៍​ មាន​ចេញ​កន្ទួល​ក្រហម​ដូចជា​ ស្នាម​មូស​ខាំ​នៅត្រង់​ប្រអប់ដៃ​ និង​ប្រអប់ជើង​ រួច​រាលដាល​ដល់​ពេញ​រាងកាយ​ទាំងមូល​ តែ​ជាទូទៅ​កន្ទួល​ក្រហម​នេះ​មិនកើត​នៅ​លើ​ផ្ទៃមុខ​ឡើយ​។
– ចំពោះ​កុមារ​វិញ​ អាច​មាន​រោគ​សញ្ញា​ក្អូ​តចង្អោរ​ ឬមាន​ច្រាល​ឈាម​ជាដើម​។
– រោគសញ្ញា​ធ្ងន់ធ្ងរ​នៃ​ជំងឺគ្រុនឈាម​ គឺ​អាច​បណ្តាល​ឱ្យ​មានការ​ហូរឈាម​តាម​ស្បែក​ មាន​ចំណុច​ខ្មៅ​ជាំ​តូច​ៗ ឬឃើញ​មាន​សញ្ញា​ហូរឈាម​យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ​នៅក្នុង​រាងកាយ​។

វិធី​បង្ការ
​ដោយហេតុថា​ បច្ចុប្បន្ន​នេះ​ថ្នាំចាក់​វ៉ាក់សាំង​ការពារ​ជំងឺគ្រុនឈាម​ពុំ​ទាន់​ត្រូវ​បាន​អ្នក​វេជ្ជ​សាស្ត្រ​រក​ឃើញ​នោះ​ទេ​ ដូច្នេះ​វិធី​ល្អ​បំផុត​ ដើម្បី​បង្ការ​ខ្លួន​ពី​ជំងឺគ្រុនឈាម​ គឺ​ការពារ​ខ្លួន​កុំឱ្យ​មូស​ខ្លាខាំ​។
ខាងក្រោម​នេះ​ជា​ដំ​បូ​ន្មាន​ខ្លះ​ៗ ដើម្បី​បង្ការ​ជំងឺគ្រុនឈាម​៖
– ប្រើប្រាស់​គ្រប់​មធ្យោបាយ​ ដើម្បី​កម្ចាត់​ជម្រក​មូស​។
– គេង​ក្នុង​បន្ទប់​មាន​ម៉ាស៊ីន​ត្រជាក់​ ឬគេង​ក្នុង​មុង​ឱ្យ​បាន​ត្រឹមត្រូវ​។
– ចៀស​ឱ្យ​បាន​នៅ​ទីកន្លែង​មាន​មូស​ខាំ​ ជាពិសេស​រដូវភ្លៀង​។
– ពាក់​ខោ​អាវ​វែង​ៗ។
– ប្រើប្រាស់​ថ្នាំ​បណ្ដេញ​មូស​ពី​ក្នុង​ផ្ទះ​ និង​បន្ទប់គេង​។

ការ​ព្យាបាល​
ជាទូទៅ​ ការ​ព្យាបាល​ជំងឺគ្រុនឈាម​ ក្រៅពី​ប្រើប្រាស់​វិធី​ព្យាបាល​តាម​បែប​វេជ្ជសាស្ត្រ​ហើយ​ គ្រូពេទ្យ​តែង​ណែនាំ​ឱ្យ​អ្នកជំងឺ​ផឹកទឹក​ឱ្យ​បាន​ច្រើន​ជានិច្ច​។
ចំពោះ​ការ​ព្យាបាល​អ្នកជំងឺ​គ្រុនឈាម​កម្រិត​ធ្ងន់​ គ្រូពេទ្យ​តម្រូវ​ឱ្យ​៖
– អ្នកជំងឺ​ត្រូវ​សម្រាក​ព្យាបាល​ក្នុង​មន្ទីរពេទ្យ
​- បញ្ចូល​ជាតិទឹក​តាម​សរសៃ​ និង​ជំនួស​អេ​ឡិច​ត្រូលី​ត្រ​ដែល​បាត់បង់​។
– តាមដាន​សម្ពាធ​ឈាម​។
– បញ្ចូល​ឈាម​ ដើម្បី​ជំនួស​ការបាត់បង់​ឈាម​។

4. ជំងឺឆ្លង​តាម​ទឹក​ : កត្តា​ចម្បង​ដែល​ជំរុញ​ឱ្យ​មានការ​ផ្ទុះឡើង​នូវ​ជំងឺ​ទាំងឡាយ​ដែល​ទាក់ទង​ទៅ​នឹង​ទឹកជំនន់​គឺ​ការ​បរិភាគ​ទឹក​មិន​ស្អាត​។
ជំងឺ​ទាំងនោះ​អាច​ជា​ ជំងឺ​គ្រុនពោះវៀន​ អា​សន្ន​រោគ​ រលាក​ថ្លើម​ប្រភេទA​ និង​ Lepto​spirosis​ ជាដើម​។ Leptospirosis​ ជា​ជំងឺឆ្លង​ដែល​បង្ក​ដោយ​មេរោគ​ពពួក​ Leptospira​ ដែល​ឆ្លង​មក​ពី​សត្វពាហនៈ​ បក្សី​ ពពួកសត្វ​កង្កែប​ និង​ពពួកសត្វ​កកេរ​ ពិសេស​គឺ​កណ្តុរ​ដែល​មាន​ផ្ទុកមេរោគ​នេះ​។ វា​ឆ្លង​មក​មនុស្ស​តាមរយៈ​ការ​ប៉ះពាល់​ឈាម​ សំបោរ​ ទឹកនោម​ ឬទឹក​ និង​ដីសើម​ ឬរុក្ខជាតិ​ជាដើម​ ដែល​ប្រឡាក់​ទឹកនោម​របស់​សត្វ​ទាំងនោះ​។ ក្នុង​ជំងឺ​ Leptospirosis​ នេះ​អ្នកជំងឺ​អាច​ស្តែង​ចេញ​ជា​អាការ​គ្រុនក្តៅ​ខ្លាំង​ (38ទៅ40អង្សា​រ) ឈឺក្បាល​ខ្លាំង​ ក្អួត​ចង្អោរ​ មិន​ឃ្លាន​អាហារ​ ឈឺ​សាច់ដុំ​ និង​ក្អក​។ក្នុងករណី​ធ្ងន់ធ្ងរ​វា​អាច​ទៅជា​រលាក​ស្រោមខួរ​ក្បាល​ ខូច​ថ្លើម​ និង​ស្លាប់​នៅទីបំផុត​។ ជំងឺ​នេះ​អាច​ព្យាបាល​ដោយ​ថ្នាំ​ផ្សះ​ប្រភេទ​ Doxycy​cline​។ ទឹកដែល​មាន​លាយ​លាមក​ជ្រូក​ច្រើន​អាច​ចម្លងជំងឺ​ Balantidiasis​ ដែល​បង្ក​ឱ្យ​មាន​អាការ​រា​ករុស​ ឬទល់លាមក​។

ការ​ប៉ះពាល់​ទឹក​កខ្វក់​អាច​ឈាន​ទៅ​រក​ជំងឺ​មួយចំនួន​ដូចជា​ ដំបៅក្លាយ​ រលាក​សើស្បែក​ ឈឺ​ភែ្ន​ក ឆ្លង​រោគ​ក្នុង​ត្រចៀក​ ច្រមុះ​ និង​បំពង់ក​។ មាន​សេចក្តី​រាយការណ៍​ជាច្រើន​បាន​បង្ហាញថា​ មាន​ជំងឺភ្នែកក្រហម​ ដែល​ប្រជាជនទូទៅ​ស្គាល់​ថា​ជា​ជំ​ងឺ​ឈឺ​ភែ្ន​ក។ ករណី​ទាំងនេះ​ច្រើន​ជា​ជំងឺ​រលាក​ ដែល​បង្ក​ដោយ​វីរុស​ ឬបាក់តេរី​ដែល​វា​ឆ្លង​ពី​មនុស្សម្នាក់​ទៅ​ម្នាក់ទៀត​តាម​ការប្រើ​ប្រាស់​របស់របរ​រួមគ្នា​ជាមួយ​អ្នកជំងឺ​។

វិធីការ​ពារ​
– ការ​លាងដៃ​នឹង​សាប៊ូ​ ប្រើ​ទឹក​ស្អាត​ ឬទឹក​ឆ្អិន​មក​លាងមុខ​អាច​ជួយ​កាត់បន្ថយ​ការ​ចម្លង​នៃ​ជំងឺ​នេះ​។
– អាការ​រកាំភ្នែក​ អាចម៍ភ្នែក​ច្រើន​អាច​មាន​សភាព​ធ្ងន់ធ្ងរ​អស់​រយៈពេល3ទៅ5ថ្ងៃ​ដំបូង​ មុន​និង​បាន​ធូរស្រាល​ ហើយ​អាច​បន្ត​រហូត​ទៅដល់​2ទៅ3សប្តាហ៍​ ទើប​អ្នកជំងឺ​អាច​ធូរស្បើយ​បាន​។
– ការ​ស្អំ​ភ្នែក​ដោយ​ទឹក​ត្រជាក់​ ឬទឹក​ក្តៅ​ឧណ្ហ​ៗអាច​ជួយ​បន្ថយ​អាការ​ក្រហាយ​ រកាំ​ និង​ហៀរ​ខ្ទុះ​(អាចម៍ភ្នែក​)បាន​។

5. ជំងឺឆ្លង​ដោយ​សត្វល្អិត​ : នៅពេល​ដែល​ទឹកស្រក​ទៅ​ អ្នក​គួរ​បង្ហូរ​ទឹកដក់​ទាំងឡាយ​ចោល​ ហើយ​បំផ្លាញ​ចោល​របស់របរ​ ឬវត្ថុ​ទាំងឡាយ​ដែល​អាច​ដក់​ទឹកបាន​។អ្នក​គួរ​ប្រើ​ថ្នាំ​ DEET​ ដើម្បី​ដេញ​សត្វល្អិត​កុំឱ្យ​មក​ជិត​ខ្លួន​។ ស្លៀកពាក់​ខោអាវ​ជិ​តៗ​ អាវដៃវែង​ខោជើងវែង​ និង​ស្រោមជើង​ពេល​ចេញក្រៅ​ផ្ទះ​ជាពិសេស​ពេល​ព្រលឹម​ និង​ពេល​ព្រលប់​ជា​ពេល​ដែល​មាន​មូស​ច្រើន​។ ហានិភ័យ​ខ្ពស់​ក្នុង​ការ​ឆ្លង​មេរោគ​មួយចំនួន​ដូចជា​ មេរោគ​របេង​ រលាក​ថ្លើម​ប្រភេទ​ A B និង​ C, Rotavirus​ ដែល​ធ្វើ​ឱ្យ​មាន​ជំងឺរាក​ គ្រុនពោះវៀន​ និង​ជំងឺអាសន្នរោគ​។

វិធីការ​ពារ​
– ដាំទឹក​ឱ្យ​ពុះ​ឱ្យ​បាន1នាទី​ ឬ3នាទី​ចំពោះ​អ្នក​ដែល​នៅ​តំបន់​ភ្នំ​ ឬខ្ពង់រាប​ (រយៈកម្ពស់2,000​ម៉ែត្រ​ពី​ទឹកសមុទ្រ​)។
– ប្រើ​ថ្នាំ​សម្លាប់​មេរោគ​ដាក់​ក្នុងទឹក​
– ប្រើ​ Tincture​ of​ iodine​ 2% 5តំណក់​ក្នុងទឹក​ថ្លា1លីត្រ​ 10តំណក់​ក្នុងទឹក​ល្អក់​។
– ថ្នាំ​គ្រាប់​មាន​ជា​តិ​អុី​យ៉ូ​ដដទៃទៀត​មាន​Potable​ Aqua​, Globaline​ tablets​, Coghlan’s​ tablets​។- ថ្នាំ​គ្រាប់​ក្ល​រី​នមួយចំនួន​មាន​ដូចជា​ Hala​zone​, Aquamira​, Potable​ Aqua​ Chlorine​ PSI​ និង​ PUR​។
– និង​ប្រើ​ឧបករណ៍​ច្រោះ​ទឹកជា​ដើម​៕